HET NIEUWSTEDELIJK

Bij de start van het nieuwe seizoen

Stijn Devillé blikt vooruit

Een jonge man op zoek naar vrijheid bouwt een woonwagen en belandt in de Rom-gemeenschap. Een Vlaams meisje gaat thuis op de loop: we vinden haar terug, een maand lang elke avond in het Schotse Edinburgh. Een vijftiger maakt de staat op van zijn leven en gaat tussen zijn tienerzoon en zijn bejaarde vader staan. Een groep mensen van  allerlei slag koestert samen de hoop. Een jonge veertiger zingt een lied. Een tiener kaapt een bus. Een schooljong rent doorheen het vuur in zijn pyjama. Dat is kort samengevat wat onze artiesten u het komende jaar willen vertellen.

Eigenlijk gaan al deze verhalen terug op onze zoektocht naar geborgenheid, of zo u wil, naar veiligheid. Geborgenheid die we als individu zoeken in een gezin, in een gemeenschap (en soms blijkbaar in een clan). Binnen, buiten. Het is een zoektocht naar hoe wij samen kunnen leven. Hoe alle kleine en grote gemeenschappen samen één maatschappij vormen. Een samenleving.

Die zoektocht is geen doelloos dwalen. Het is een energieke actie, een drive, een levenskracht. Zelfs de melancholie blijkt in Het einde is nabij een scheppende kracht te zijn. Hoop eindigt met een onversneden call to action, die veel mensen goedgezind maakt, en sommigen opstandig. In Last call en Groupe Diane gaan de personages zelf over tot actie. En soms blijkt dat de verkeerde actie te zijn.

Het onvermogen om (steeds) de juiste manier van handelen te vinden, maakt intrinsiek deel uit van die zoektocht. Dat onvermogen legt de utopie van ons denken en handelen bloot. De mislukking die vaak met de zoektocht gepaard gaat. Het is dat innerlijke conflict dat theater altijd opnieuw zo boeiend maakt. Streven en falen. Ontgoocheling. En de hoop op beter. In het theater kan dat allemaal, in één moeite door. Weer opstaan. Opnieuw proberen. 

Theater kan het zich permitteren om zowel extreem genuanceerd te zijn, als net het omgekeerde: alle nuance overboord gooien, om je punt helderder te maken. Dat is precies wat het tot een vrijplaats van het denken maakt. Die heerlijke inconsequentie. Binnen en buiten tegelijk. 

Rechtlijnigheid is immers makkelijk. En zelfs gevaarlijk. In Leni & Susan leg ik Susan Sontag de volgende zin in de mond: ‘Consequentie is de dood. Dat hebben de nazi’s ons geleerd.’ Het is geen echte quote van Sontag. Ik heb hem zelf verzonnen, omdat ik denk dat hij waar is. Het leven eindigt in de dood, dat is consequent. En het rechtlijnige denken van de nazi’s, de tunnelvisie, leidde er a fortiori naartoe. Terwijl het leven, de verbeelding grillig is, een aaneenschakeling van aberraties, inconsequent. Het leven, de wereld, het theater, de democratie: die zijn niet consequent. Die zijn tegensprekelijk en diffuus. Dat maakt ze moeilijk, dat maakt ze ongrijpbaar, dat maakt ze interessant. In Zwischen wil Kris Cuppens er met zijn familie middenin gaan staan. Voor Troje ging Maarten Ketels vier maanden wonen in een woonwagenkamp. Op zoek naar dialoog met één van de meest gesloten gemeenschappen in Europa: de Rom. Binnen, buiten. Met een woonwagen als trojaans paard. Bij het maken van Vuur interviewde Christophe Aussems nabestaanden en overlevenden uit een kleine en zwaar getroffen gemeenschap. Het zijn erg persoonlijke verhalen. Die ons iets vertellen over de wereld. En over wie wij zijn. 

Met ons nieuwe gezelschap, dat nu precies een jaar bestaat, vormen we ook een gemeenschap. Een gemeenschap die in die samenleving wil gaan staan. We nodigen nieuwe mensen uit, we spelen in zalen en op locatie. Binnen en buiten. We voeren research en nemen interviews af. We schrijven nieuwe teksten en nieuwe muziek. We maken de staat op van de tijd. Dat doen we letterlijk in drie partnersteden, Leuven, Hasselt en Genk. En dat doen we inhoudelijk met onze theatervoorstellingen en met een aantal verdiepende en verbredende projecten als Trage Suikers, Stand der Dingen en onze Containers. Het programma staat nu online, onze seizoensbrochure steekt binnenkort in je brievenbus. We kijken uit naar het nieuwe seizoen, en ik hoop vooral dat u zich thuis voelt bij ons en dat u vaak komt kijken. 

Hartelijk, 

Stijn Devillé